Bungtla Tlaser (Waterfall)

Home » Hmun Le Hma » Chinram Hmun Ropi » Bungtla Tlaser (Waterfall)

By vcth on December 13, 2014.

Bungtla-Waterfall Matupi

Bungtla tlaser cu Matupi ihsin peng (14) tluk hlatnak Phaneng Uksuh Thisawng khua kiangah a um. Lairam ah a tum bik le a sau bik tlaser a si ih a mawi bik khal a si. Matupi ihsin khal hmuh a theih.

Bungtla tlaser timi cu tlaser kiangkap ih um mi Laimi pawlih hminsak mi a si. `BUNG` ti cu a sannak in a tla, a sung ihsin a bung tinak a si-ih `TLA` ti khal cu a tla tinak a si. Curuangah Bungtla ti a sullam cu `a tla` tinak a si.

Bungtla tlaser cu Tingsih khua saklam ih um Aytawraw tlang zim a si mi Lungkil tlang hram ihsin tiput mi thlanglam ah a lung vivo ih lungkham hrap zet tlunin a luang liam vivo. Bungtla tlaser cu dot 9 a sangmi titlaser a siih a dot 9 kom in pi 1,500 tluk a sang. Tlaser a dot 4nk tiang lawng milai feh theih a si. Dot 4nk ih a tlun lam cu lungkham a hrap tuk ruangah milai sukso thei a si nawn lo. Curuangah zoh tlak zetmi, mi mit a la zetmi tlaser a si.

Bungtla tlaser hi Lemro tivapi ih tihna a si vekin Lai tongfim khalah “Lemro a thok Bungtla in” timi tong an nei. Bungtla tlaser cu tipithuanthum ihsin pi (5,000) tluk a sannak hmun ih um tlaser a si.

Tlaser kiangkap lungkhampi ah Khuaibu tam zet, siar cawk lo an um. Lungkhampi tlun ah Batel timi ttaangpit damnak sii, Kamung sii, Palap kua, Sii tuahnak tha thingkung, lungthi pawl an um. Lungkham kiangkap ah a tikcu caan ih a par theumi senhri phunphun le amahte kho mi thingkung siar cawk lo an um.

Tlaser kiangkap keh le vorh ah thingkung tum zetzet pacangtha sunvui hman ih hauthluk thei lo dingmi thingkung pawl, sun khalah feh ngam lo ding khop in thim remrem tupi kauzet a um. Cuih tupi sungah Pawpi, Ngal, Savom, Fung, Zukneng ti sapi pawl le Sakhi, Zathar, Zawng phunphun, vate phunphun umnak le an tlanlennak hmun a si. Laimi in kan uar zet mi Vapual vabawi umnak hmun khal a si. Cutluk ih ramsa phun zakip umnak hmun a si ruangah minung in siatsuah lo dingah Parliament Democracy san lai ah Wunna KyawHtin U Za Hoe in tlaser kiimvel pengthum sung thing hau lo ding le ramtawi lo dingin a kham.

Bungtla tlaser feh duh ahcun Matupi in Phaneng khua, Cuihsin Thisawng tiang ke in feh a tul. Thisawng khua ihsin ziin fate thlun in soh vivo hnu-ah tupi sung thlen hnu cun hmun so a um nawn lo. Cuihsin nazi khuai tluk feh hnu-ah tlaser umnak hmun thlen thei a si. Tlaser hmun thlen tik lawngin a mawi daan le a si daan taktak mai’ mit in hmuh a theih. Matupi khua sung ihsin tlaser dot thum tiang lawng a hmuh theih nan a hmun thlen ahcun dot sarih tiang hmuh theih a si. A dotdot in tlaser si daan a danglam cio ih mit hmuhnak khalah khop ti um lo in zoh duh deuhdeuhnak thinlung a hung suak sinsin.

Thal tidai mal caan ah a luang mi tidai tah asile pi 4 tluk a kim thei. Furpi tidai tam caan ahcun pi 30-40 tiang tla a kim thei. Tlaser tlunta bik cu a saan lam pi 1,000 tluk a sang ih a dang pawl cu pi 100 tluk hrawng lawng an sang.

Bungtla tidai cu a thiang, Tupi sung lung lakih luang mi a si ruangah a daizet ih cui tidai intu hmuah an thinlung a thiang lawng siloin damnak khalah an hmang. Thal le Thlatang ah a ra lengtu le a zohtu an tam zet. A riak ih a ratu pawl hrangah fehnak ziin rem tha in riahbuk tla tuah thei bang sehla Bungtla a mawinak le a hminthannak, thlen hiarnak in mi a hip sinsin ding.

Bungtla tlaser hmang thiam sehla a suahpi dingmi electric power in Lairam lawng siloin Kawlram saklam zate sun le zan tleu pempem in kan vang thei ding. A voikhatnak Pyitu Council san ah Bungtla tlaser hi Hydro electric ngah theinak ding tumtah in 1975 ah Kawlram Ukawknak Council sungtuan Boyokegyi San Yu Mindat a thlen lai ah thu zingzoi ding a fial. Makui Division um Pakukku ih ralbawi bik Major Sein Win hohanak in Bungtla an zingzoi. Tidai a mal caan ah electric power Kilowat 264,600 ngah thei ding an ti nan tuan peh lo in a um lanta.

Nikhat khat ahcun Bungtla a mawinak le a thatnak pawl Chin mipi in an tep ngah lai ding ti zumnak kan nei. Tu tiang ahcun Bungtla a mawinak le a thathnemnak pawl cu thuhmi lungvar bang in a um hrih.

Reference,
1. Ok La Bik, Matupi hawl suakmi, “Bungtla tlaser” thuanthu.
2. Chin Students Journal, Universities, Yangon. Page 50,51,52.

Na ruahnak