H- Hring Dildel Kan Lairam

Home » Cahram » H- Hring Dildel Kan Lairam

By vcth on March 27, 2010.

Francis Cung Bik

Ṭhalcaan a kim cun cumci, meikhu pawl an zam thlang ding. Tlang tinah meisa khu, mei a kaang thlang ding, a hlan vek a si hrih ahcun. Group mail tete ah ka hmu, inn a kang, khua a kang. A va poi ve. Meisa kan ṭul bik mi le in siatsuahtu.

In hringtu kan lairam in zohman a siatsuah lo nan amah le tawkten hliamhma a pu, khang a tuar, kum tinten vat siat a tuar ringring. Kan nauhak lai, phunhrek ca ah H- Hring dildel kan lairam ti kan rak zir dah. A rak hring dildel ruangah an rak ti a si ko ding. A tu ah teh ziang a bang pei maw?

Hi thu buai hi kan laitlang lawngah a si ve ce lo. Leitlun zate ih an buai pi mi a si ve. Leitlun nikhau a thleng aw, ling a hnin cingcing, thlisia tilik a tho cingcing cutin vanduainak a pehpeh in kan tong vivo. Kiang le kap, thingkung hramkung pawl kan kilkhawi ṭha lo ruangah hih thli pawl hi an cangnak a san pakhat cu a si. Hih thu hi 2000 kum US presidential election ih a sungtu, 2007 ih Peace Nobel Prize ngahtu Al Gore in nasa zetin a buai pi. Voikhat ah, “US President ka sile Journalist le Scientist pawl Vanzam par in Amazon tupi pawl a cem zia, Greenland, North pole ih tikhal pawl an zup zia ka zoh pi ding. Cutin ziang tluk in kan leilungpi tuamhlawm a ṭul ti an thei dingih leitlunah an than ding,” tiah a rak ti dah.

Kan leilungpi hring dildel si ding hi thupi zetih a rak ruattu pakhat ve cu Prince Charles a si. 1986 TV interview pakhat ah Prince Charles ih a ṭong cu journalist pawl le mipi in a rak hnihsan nasa. Hih England lal fapa a mumal nawn lo ti a rak tuar. Cucu, “Kan hmuan ih thingkung pawl le kan lo thlairawl pawl ṭhantha ih an ṭhang theinak dingah zingtin ka biak hngai ringring,” tiah a rak ti. 1980 vuakvel ah thingkung hramkung pawl cu thupi ih rak ruat a si hrih lo, nan kum 20 a hung rei hnu ahcun Ecology ti in mi hmuahhmuah ih hmur kaa in thingkung hramkung duhdaw ding thu an phung cio. Ṭong dang in kan tiah cu Prince Charles a kekar a rak tuan nasa.

Kan Chinram ah tla kum zabi 20 tlai lam in thingkung hramkung, leiram duhdaw ding thu hi au thok a si. Hmun tampi ah cu mipi in an thei fiang ih an ṭhathnempi zet, nan hmun tampi ah cu theihfiangnak (awareness) an tlasam zet lai. Kan nunnak hrangih a ṭulnak ruangih a si mi pawl cu ziang ti ṭha. Ṭahṭhimnak ah zaanthing thawn rawl kan suang, zaanthing thawn inn kan sak. A ai awh cin sal ding ngaingai hi thil ol cu asilo kan ti pei. Zaanthing mei tik dingih kan hman mi hi a tlangpi thu in thing cang deuh Faa, Hia, ṭhiil, ti pawl an si. Ṭong dang in cu tuupi thing pawl an si. Hih tuupi thing pawl a ai awh cin sal ding cu a cang theilo ti cu asilo nan, kan ol aw tuk lo ding ka zum. Ziangkhal lole rawl suannak le inn saknak cu kan ngai thiam aw hrih pei. Asi, thing hau hlah kan ti aw ding in cu kan rawl suan daan kan thleng a ṭul, kan inn sak daan kan thleng a ṭul. Cu pawl cu caanṭha ni nikhat ah kan thleng leh ding. Asinan kan ṭulnak asilo mi thil ih a siatsuah mi teh a um maw? Ramkhang, meisa thlah ti pawl cu zohman ih kan ṭulmi asilo, asinan a rak cang ringring.

Kan dinhmun hi dot thum in kan zoh thei in ka hmu,
1. Thleng aw thei nan thlun duhlo mi (Thleng aw thei nan thlun duhlo mi ka ti tikah hihi kan ṭulmi tla asilo, kan duhmi tla asilo, nan kan tuah ringring ṭheu mi, ex, ramkhang, nauhak pawl vate bu lawk, nga tabuk, bomb or sii burh or dynamo thawn nga kai tvp)
2. Thleng aw thei nan thleng aw ngam lo (Thleng aw thei nan thleng aw ngam lo mi kan ti tikah thleng aw ding hrangah pum pek aw kan ngam lo, kan ti kel thil in in ciah neh, khop dok khop dok lo ah kan di a riam tawk, ex, kan lo thlawh daan- loo vah ṭhin ringring, ṭhangso mi ci cin thlaithlak daan ih ṭhin aw ngam lonak, tvp)
3. Thleng thei hrih lo mi (Thleng aw thei hrih lo mi kan ti tikah thleng aw ding kan duh hman ah a remcang hrih lo mi- ex, zaanthing hau ka duhlo nan rawl suannak le inn saknak ah lo theih lo in ka hau a ṭul, nan electric or gas kan nei thei tikah cu hi thu cu thu buai asi nawn lo ding, automatic in a thleng aw ding.)

Kum Zabi 21 ah dengfel fimthiamnak pawl nasa zetin a ṭhangso, Science fimthiamnak pawl tla a nasa sinsin. Cuvekin cui ṭhansonak ih a ral khat ah kilkhawinak ti hi thil thupi zet a si. Hih thu ṭhaten kan ruat lo ahcun Bible sungih san cem ni, ni netabik ni a tongtu, a tep ngahtu kan si ding. Kan tlanlennak leilungpi hring dildel hram seh. Cuvekin kan Chinram tla hring dildel ve seh. Kan nauhak lai ih kan rak zir mi H- Hring dildel kan lairam kan rak ti mi a takin si hram seh. Cu lawngah a hahdammi kiangkap pawlkom kan din thei ding.

Rihli5

Na ruahnak