Kei Cu Kei Ka Si – Part I

Home » Cahram » Kei Cu Kei Ka Si – Part I

By vcth on August 15, 2013.

Na Pu Hitler Zuk
B.A (Thang), Salai

Kei cu German mi ka si. Ka kum (5) ah ralpi II a thok. Ka Pa hi Russia thawn an do aw mi ralah a rak thi vekin, ka kum (6) ah ka neihsun ka u tla a rak thi. Ka nu leh kei lawng kan tang. Ral do lai caanah hivek a cang mi cu mangbangza a si lem lo. Ka rual leh pawl tla Pa nei lo mi an tam sawn. Pa le U nei pawl tla sihdan (front line) ah ral do rero lai lawnglawng an si ṭheh.

Ka kum kum (8) ah German Ram ah nun a har sinsin tin ka rak hminsin. Voikhatah ka nu thawn Market kan feh ih zianghman a um lo. Lei ding tla pakhat hman a um lo. Nauhak leknak pawl hman a um lo.

Asinan kan inn cu cozah lam in an rak bawm nasa. Ni (3) ah voikhat ei le in pawl in rak kuat ringring. Cawhnawi le Sa lei thei lo caan asinan kan inn ahcun nitin kan ei thei. Kan inn kiang kap pawl in in rak zoh sang nasa. Mi hretkhat pawl hmuk an ei thei nawn lo laiah kei cu Chocolates ka ei thei rero lai. Ka rak hmin sin mi te pakhat cu… Ka nu hi Bazaar a kai ṭul dah lo timi a si.

Ka kum (8) ah Berlin ih a ṭhabik tlawngah ka rak kai ngah. Zingtin palik pa pakhat in in rak hmuak. Tlawng ṭum tikah tla inn ah in thlah sal ringring. Ziangruangah cozah in kan innsungsang hitin in zohkhen ti ka nu ka sut tikah ‘ Ka fa, na pa le na u cu ram hrangah an thi curuangah cozah in hitin in zoh khen a si’ tin in sim. Ka nu ṭong mi kha ka zum thei lo. Pa le Uu thimi ka rual leh pawl teh ziang ruangah an bawm lo? Keimah vekin ṭhaten tlawngkai, tlawngtum an hmuak ve lo?

Nikhat hnu nikhat pokpiteng aw, bum thlak aw pawl hi a fiang sinsin. Russia pawl an nai sinsin tin ka nu-in in sim. Pokpiteng kap aw a nai sinsin ih ka nu cu a thinphang sinsin. Kei cu ka nauhak laiih ka rak ṭih lem lo. A lengah vak rero mi ralkap pawl ka hmu le ka lungawi zet. Asinan a bang hmel zet mi ralkap pawl ka hmu tikah ka thin nuam lo. Kan German pawl kan sung thlang ding timi ka thei.

Zaankhat cu thawmvang a dai ṭhepṭhep. Ralkap tla pakhat hman ka hmu lo. Kan inn hmai-ih um ringring mi ralkap pawl tla an um nawn lo. Mangbang um zet mi cu Pokpiteng aw, bum thlak aw pawl a um nawn lo mi a si. Ka nu ka sut ih Russia pawl khuasung an rak lut thlang ding tin in sim.

Nikhat ah zianglam nazi 9am hrawngah a lenglam thawngvang um lo ih, ka ih thaw rero laiah ka nu’n in rak ṭhang. Ka angki pawl in thleng sak ih, ka rak zum lo zet mi thu pakhat in sim. “Berlin khawpi ihsin thlan aw. Himi lam zin ihsin thlan nasa aw” in ti. “Nazi pa 2 hrawng na thlan hnu ah, khuate pakhat na thleng ding ih. cunah inn pakhat khat ah zangfah dil aw” in ti. Keimah na nu kha in hngilh ding, ziangtik hmanah na rak thlung nawn lo ding tin in sim.

A lengah khua a thim zet. Ka feh duh lo ih, ka ṭap nasa nan, netabik ahcun ka nu ih ṭong ka ngai. Ka nu in ka hrangah Cawhnawi sa nawn te palang pakhat le sangphek phekhnih in pek. Lamzin ah na ei ṭheh le, palang kha hlawn aw in ti. Zangfah hmel in na um ṭul ding tin tla in sim. Cross, Bawi Jesuh zuk ṭhi te pakhat in pek ih ca tawite pakhat tla ka zaal sungah in than sak.

Ka nu in feh zang aw in ti. Lamzin pi ka thleng tiang ka nu ka zoh. Ka nu tla a ṭap rero nan, sangka a phit ih innsung ah in luh san. Ka feh lo a ngah nawn lo, ka feh ṭul thlang. Ka thlan rero lai ah,.. Berlin khua sungah Pokpiteng aw pawl ka thei phahphah. Rei lo te ah cui aw pawl an hlo thluh sal. Ka thei zo. Russia pal Berlin khuasung an lut zo timi. Ka nu hrangah ka thin phang zet.

Ka rak tlan ih ka nu sim vekin khuate pakhat ah ka thleng. Ka bang zet. Loothlopa pakhat ih inn ka hmu. Rang inn ah ka lutih, fangcangtel parah ka zauih, ka it that cih.

Ka ṭhang sal tik ahcun, ihkhun pakhat parah ka thleng zo. Ka kiangah, nupinu pakhat a to. An nu pa in, ka thuhla pawl in sut. Ka U le Ka pa cu an thi zo ti thu leh Russia pawl khuasung an lut zo thu, ka nu in tlan in fial thu, ka nu in hi khua ah ziangfah zawnruahnak a neitu in hawl ter thu pawl tla cu ka sim thaim tawk in ka sim.

An nupa in an hnenah um dingin an lungkim. An nih tla fapa 3 an nei nan pahnih cu ral ah an thih thu, a tang mi pakhat cu Poland ih a um thu pawl tla in sim ve. Ka parah an ṭha zet. Rawl in pek ih, ti in kholh sak. Cumi hnuah in it ter sal. Ka thinlung sungih sin,’humhim te’n ka um ngah zo tin’ ka nu hnenah ka sim rero.

Mangbangza zet a si, cui ka ton mi pitar le putar te cun an fapa-ah in cohlang. I cawmtu ka nu le ka pa cu an kum upa zo nan, lo an thlo ringring lai. Kei tla ka va bawm ṭheu ve. Anmah cu, Christian an siih, zarhpi ni tinten Biakinn an feh. Kei tla anmah thawn Biakinn ka va feh ve. Ka nu (in cawmtu) in, ‘ka angkii zaal sung ihsin Baptism certificate ka hmu’ in ti. Ka khuarauh a har, ziangtin ti ka theithiam lo.

Ka Nu ngaingai, i hringtu ka nu hi, Biakinn a feh ringring nan, kei cu na nauhak lai in ti’h in hruai dah lo. Keimah thawn kum bangaw mi pawl tla an rak feh rero ko nan, in hruai dah lo. Ka nu ngai cu thla a cam ringring tu pakhat asinan keimah kha thlacam daan tla in zirh dah lo. Kan inn ihsin ka rak suak tikah, baptisma a co zo timi cahnah i rak ken. Ka ruat mi cu… Baptism ka ngah zo timi hi.. thuthup pakhat a si ding.

Cutin kan rak um ih a reihlanah Ralpi II cu a cem. An fapa tla Poland ihsin a rak thlung sal zo. Kan zate kan lungawi nasa. Ka U in Poland ih a hmuhtonnak pawl in sim. Nazi German pawl in Jew pawl an that thu pawl in sim. Nikhat ah ka u in Jew nauhak pate pakhat kha ti a kholh sak. Cu thluhin thihsii thawn thah ding a si. Cui Nauhak pate cun ka u hnenah German ṭong in, ‘Keicu nauhak pakhat ka si. Ziang sualnak ka tuah ih in that tum’ tin in sut tikah, ka mitthli a thlak tin ka u in in sim. Ka U cu a thinnuam lo nasa, amah le mah sual tumpi ka nei tin a phuhrung aw zet.

Ka U ih hmuhtonnak ka ngai tikah Ralpi II ah kan German pawl ih an tuahmi pawl kha ka thin na zet. Ka fih zet. Ka U tla Roman Catholic ah a lut ih, Biakinn pakhat ah sual a sir, thiangfai thei ding, sual ngaidamnak ngah theinak ding hrangah Catholic siangbawi a ṭuan. Kumkhua siangbawi ka ṭuan thlang ding tin in ti.

Kei tla tlawng ka kai sal. Ca ka rak thiam ih kum tin first ka rak ngah. Mi hoha ka peih zet. Mi in mi hoha thiamnak laksawng Pathian in a lo pek ti’n tla in lawm rero. Tlawngta pawlkom fate pakhat ka tuah. Kan tumtah mi cu Zumnak le Miphun bangawk lo mi pawl karlak ah pakhat le pakhat zumawknak le theithiamnak nei sinsin ding ti a si. Nazi ruangah a rak cang mi Ralpi, miphun le miphun karlak huatawknak pawl hlo thluh ding ka rak tumtah.

Original writer.. Lee Chia Tung (Taiwanese)

Kei Cu Kei Ka Si Part II

Na ruahnak

2 Responses to Kei Cu Kei Ka Si – Part I