LA DUUU KHUA

Home » Cahram » LA DUUU KHUA

By vcth on May 6, 2014.

Bell

(1)

A poi taktak.

Ram tin kim ih zawnruat tu pawl in kan khua kha dollar tam ngaingai an bawm ding timi thu cu a thu ngai ding a bang. Buainak a um mi cu cu zet tam tangka khuai ah si kan hmang ding ti hi a si.

A thok ten kei cu ka lung a kim lo cia. Ziang ah ruat hnik hmen an hmang mi ongfang rengreng in “ harsabomnak” tangka. Bomnak ti lawng in tla a ngah tuk ko mi khi. Harsabomnak ti ngel cel cu.

A rak cohlangtu pawl in an theih lo ruangah maw, an lak. Theih na cingin mit sing ka ang in maw an lak ti cu thei ve hlah. Ngaingai cun a la tu hrangah ningzak za a si. Zomtiah nautat thil rori a si.

Mah hnak ih ziangsi lo tu (lole) kut ke kim lo pawl hnen ih hman mi ongfang. Kha… sile…cuih dollar pawl thawn bom ul dingin kan nih cu ziangsi kan cangih. Kutdawh maw kan si lole kut ke kim lo mi zeng maw kan si.

Huuu…a poi e.. ka ding ih cumi ruahnak te ka sim pang. Kan khua LAL pa in a mit sen rukri pin in run zoh ih…
“ tawk…tawk zo. Kaa khat khal ang nawn aw hlah” tiah in kham. Khua pi pawl le inn 10 bur uk pawl in in bih duk do.
LAL kiangih sapher bangih a khang aw ringring tu mi fim mi thiam bik ti aw Evan vekvek; rawngbawl vekvek pa in “Harsabomnak” ti mi ongfang a ra suak thoknak cu cuih cabu sungah, khai cauk sung ah cutin kha tin tiah sau ngaingai le sunglawi zetin a sim pan lo maw. Cu lawngah kan LAL pa cu a hni siamsi sal.

Ziangseng… ca sung ah ziangtin va ngan hngai khal seh la kutdawh(tadaungsa) can cu cang si ko si. Ka hmuh dan ah LAL pa cu kut dawh si khal a ningzak lem lo a bang.

Ruat hnik hmen…. Hih LAL pai’ te sungkua Lal an tuan sung le in uk sungah remdaihnak kan khua ah a um ti kan thei dah hrih lo.

Buainak cu puai tla a bang lamlam. Khawlu le khawtaw an that aw. Vengsak le vengral a burbur in an thawi aw. Puai um hnik seh la puai thok le ve in naamsah awknak a um. Khua thim le ve in ngaih lo mi rak bawh thup an tam…kha…thi rim thawn a khat mi khua.

Khua dang ih sumdawng pawl in kan khua sungih sumtuah an duhtuk. Hmun le hma in sum tuahnak a tha ti an thei. Asinan an harsat mi cu buainak. Thihnai suah that awknak pawl…cupawl a um sung zianghman an tuah thei lo ti an thei. Curuangah LAL kha “nan khua remdaihnak um dingin tuah aw. Paisah a ul le kan mah kan lo pe ding” tin tangka bawr cu LAL paih kuat ah an ret.

LAL pa cu a ha leng in a heee…heeee.. ruat hnik aw khua sung thihnai suak thawi aw ding in zo si tuah. LAL pa si tuah tu..cu le mi dang pawl in cuih buainak reh seh tin LAL kha tangka an pe lala. Hnih cu a suak pam ti aw. LAL pa tla cu laksawng hman a ngah bet lai…

Taktak ten… kei hi Ramdang ih phunsang tlawng nei tu siseh la LAL pa hih Doctor degree pakhat cu pek ding in ka tuah ve tengteng ding. “ Remdaihnak zuar thei tu” ti in pan teh maw.

A si. Remdaihnak kha zuar thil ih tuah thei tu cu kan LAL lawng a um ding ka zum. Na zum lole a kut sungah tangka hmang cawk lo a nei ringring khi.

(2)

Khah…. A tu a ra thleng lala. Harsabomnak tangka tiah. Cuih tangka pawl khuai ah kan hmang ding.

Keimaih ruahnak men ahcun khua laifangih phunli tlawng khi remsal sehla, a sungah cabuai khal a um nawn lo. Caw khaal, Me Khaal pawl in ruah beu nak ah an hmang leuhleuh ih caw ek, me ek a darh aw theh. Thlam fangfang khi a si ko e.

Thlahlawh pek thei lo ruangah saya khal an ra duh nawn lo. Cauk, cafung leinak man nei lo ruangah nauhak pawl khal tlawng an kai nawn lo. Caw an khaal, Me an khaal. Tiva ah nga an hawl. Vate an pel.. cu mi si ko an tuah theu mi. Fimthiamnak ti in sut seh la ziangmi khi kan sawh pei maw thei ve hlah.

Taaphua (midwife) sayamah tindaan kai dah Daw Sui Tlem in le phun dang.

“ LAL pa.. cuih tangka pawl in siikhan saksehla a tha lo pei maw? Khua sung pawl nau an nei tik le an dam lo can ah sii vai pek awk theih dingin.”

LAL cu a lu a thing. A thing nasa. A Ka sung in tikur cu a phut. “Nang khal le phan ding um lo mi na phang ciamco. Nang le kei pawl teh tutiang sii mun khat tal kan dolh dah maw? Kan dam ko si. Khuh khuh le antam siiti thuh, luna le puansin pei tisa in sehla, pem kuai pang le siangrel hna ben a tha tuk. Na sii khan cu ziang ding hrangah..” cutin cuih thu cu a cem. Khua pi dang khal in an mah le ruahnak cio an sim ve rero.

Khua sung ih zin beek mi rem ding, tiva kannak lilawn ang deuh in tuah ding, Myo thawi peh tlainak ha ding in telephone hri sih ding tipawl….

Kei cu tlawngsak ding thu kam khat khal ka ang nawn lo. Cu tin ka to ngeu ngi.

Nan thei vek kha si ko. LAL pa cun khua mi pawl ih ruahnak cun a lung tong lo lawlaw. A lu lawnglawng a thing rero. Can a rei tuk thlang. Ka thinsaunak in a daih thei nawn lo ih fiangten ka sut lawlaw.

“Umm…sile LAL pa ih ruahnak teh ziangtin saw si. Ziangah na hmang duh.”

A si. Culole tui sun ah kan heh thei lo ding. Ka LAL pa ih democracy cu kha kha a si. Democracy vekvek, khi vekvek in khua mi pawl cu a ko ih ruahnak cu a dil ko e…. Nan a maih duh mi a ngah hlan lo cu a lu thing in can a cem. Nikhat hlawh ih pum cawm pawl hrangah can rei pek a theih lo. Rei pi hngah ding hnak cun LAL paih duh an thlun men. A hna khat sawn rori.

A nih democracy cu can dirh democracy a si.

A tu khal “LAL pa nan duh daan “ ti lawng ah rit ṭhuahṭhawn a ti kurphut pah in “ kei ih duh daan cun khaunglawng (ေခါင္းေလာင္း) tumpi pakhat tuah sehla. Dar khaunglawng pan teh maw. Ti thei tla cun leilung tlun ih a tumbik mi khaunglawng tuah sehla ziangtin.”

Khua mi za ten an dai heh lawk. Cun mah le kiang ciar thu a rel khawm thettho sal. Kan khua pawl khal a poi tak. Mit caw, hna set nak khua te beret a si vekin “leilung tlun ih ziang a sibik, cu a si bik” timi khi a thupi tuk ah an ruat.

himnak men ah kan khua ah “leilung tlun ih cangcel saubik” pakhat a um ti sehla cumi cu ziangsi thupi. Rawl kan pa tha cuang sawm. Minung pawl kan ruahnak a sang ih thil tha kan tuah thei cuang sawm.

Tawk seh… lungduh vek ih ong le a duh aw in ti lala ding. A tu khal khua mi aa pawl cun “a tumbik khaunglawng” cu an lung a lut. An lungtur hmauh a rang theh.

LAL pa maw… a thiam tuk,,, a thei lu tuk. Thil um daan zoh a thiam…hiti ih pum cawm mi, a can te ah ziangtin lunglut ding tong kam a tlah.

“Khaunglawng cu Biakinn ih thlai mi a sivek in a tumbik khaunglawng kan nei a si le kan khua hi biaknak lamah mi hmai ah kan si ding.”

A cem. Cutin a tumbik khaunglawng tuah dingin lungkim a si.

(3)

uan nasa; can tam ngaingai; ni hlawh a mal lo lawlaw. Khua lutnak kiang hmun rawn ah thlam pipi sakin, dar ti suannak kaam ding lei khur pipi kan lai.

Tih ding thing kan hau. A mal lo. Khua kiang ah thing kung sim hlah thingfa hman a um nawn lo. A ngolh theh. Ngolh lawng maw. A um hrih ding. Cui khaunglawng pi tuahnak ding dar lei kan hawl. Kan khawl kan suang. Kan tuah. Kum thum lenglo kum li lai. Cuih can karlak ah khua sung khal tampi a thleng aw.

Ca thiam lo. Nga hawl, sa dawi pawl an hung u pa ih zu in nan. Phe lek nan. A hrekkhat tla cu rit sii an tham thiam sap bai lai. Zu man, phe man sii man nei lo can ah thil ziang maw thiar an hmang.

Nun simtu ding khal um hlah khua mi lak ih harhdam tu khal an mal vivo. Mah le tuarnak cio. Zu dawr a karh vivo ruangah maw thei hlah thin car ih thi an tam deuhdeuh. Nauhak pawl khal an thi.

Cuih khaunglawng pi ongnak puai tuah ding ni ahcun khua mi kan tamtuk nawn lo. Vitamin kim lo pum dur, hnak ruk lang nauhak hrekkhat le zuri ṭawnṭai le nupi nu mal lai khaunglawng khamnak kalakaa hmai ah an ding.

LAL pa in
“leilung tlun ih a tumbik khuanglawng pi cu ka ong a si’ tha nei lemlo dang car aw in a ong ih an za cu ti duap dap in an rak beng. Mipi khal in ziang a cang pei ziang a cang pei ti an hnak hlap zet.

LAL pa cu lai thuam tivervi in a hruk ih a kut cu a hawi ih dar khuanglawng pi cu a cum pan lo maw
“Duuuu…” ti mi aw a ra suak. Cu mi si ko. A cem.

Tangka tampi cem in kum reipi can kan pek mi cu “Duuu” ti mi aw a suak.

Curuangah kan khua cu “Duuu” khua tin an ko. Tikcu le can a rei vivo ih tu cu “ LaDuuu Khua” tiah a cang.

Nangkhal hi lam na thlen le kan khua in rung tlawng ve ta aw la maw. Kan khua ah zu in pawl an um. Hna uan nei lo an um. Taksazuar(hlawhhlang) an um. Cathiam ih hnen um tuan an um. Natsia nei an um. Fifir le suamhmang an um.

Aw… cuum le “Duuu” ti’h awn mi maw? Kan khua hnar lutnak ah a um ko so khaw. Rak zoh leh aw la.

မင္းခုိက္စုိးစန္ ၏ လဒူရြာ kha rem cang dan ding ih leh mi a si.

Na ruahnak