Nupi Fir le Upade

Home » Cahram » Nupi Fir le Upade

By vcth on November 27, 2013.

Nupi fir

Naunaute(LL.B)

Ka rualpa thawn lakphak dawr ah kan to ih thunuam kan rel. Ka rualpa ih in sim mi cu mi hrangah nupi ka rak fir sak dah in ti. Ka ruat nasa. Laimi pawl hi fir awnak in nupi pasal nei aw kan tam ngai in ka thei. Cuti fir awknak pawl hi teh Upade in ziang tin a hmu. A lungkim pi maw, kim pi lo ti thei ka duh nasa ih ka zoh sal tikah a tang lam vekin kan hmu thei.

Pukmah 359 sungah minung firnak ti mi cu
1. Kawlram sung(union of Myanmar) ihsin hmum dang (ramdang) ih firnak
2. Dan thawn milh aw in kilkhawi theinak neitu kut sung ihsin firnak tiah pahnin in a um.

1. Kawlram sung ihsin hmum dang ih firnak timi cu dan thawn milh aw in lungkimnak pek theitu amah rori siseh, cumi ai ah lungkimnak pek theitu in siseh a lung kim lo nan Kawlram leng a suak pi asile sual tuah a si.(pukmah360)

2. Danthawn milh aw in kilkhawi theinak neitu hnen ihsin firnak cu – kum 14 kim lo mi mipa silole kum 16 tang nunau silole mibang lo kha kilkhawitu lungkimnak tel lo in a lak silole a lem ih a hruai sile dan thawn milh awin kilkawitu hnen in fir a si (pukmah361).

Theih fiang ternak

Dan thawn milh aw in kilkhawinak ti mi cu sim zo mi kum kim lole a dang zoh khen ding lole kilkawi sak ding ah dan vek ih pekmi pawl an tel.

Minungfir ruangih thu ṭhennak (pukmah363) zozo si khalah mi pakhat kha- Kawlram leng ah siseh dan thawn kilkhawi theinak neitu hnen in siseh a fir sile cu pa/cu nu kha thawng a phunphun kum7 tiang thlak lawng siloin tang ka khal cawh bet thei a si ( numi pawl hrang ih ngan duh mi asi ruang ah mibang lo pawl le kum 14 kim lo mipa pawl hrang a cu ka fiang ter nawn lo ding).

Cutin cawhkuan pek ter theinak dingah a thu pi mi thu 4 a um.
1 nunau kha a lak (hruai) silole bum lemnak in a suak (tlaan) ter
2 kum 15 tang a simi nunua
3 cuti’n hruai silole bum lem ruang ih a tlaannak cu kilkhawi tu’h kut sung in asi ding
4 kilkhawi tu ih lungkimnak tel lo

Nunau kha a hruai

Dirh ciamco le thazang hmang in hruainak lawng kha a ti duh mi silo. Timtuah cai, tawlrel cainak khal hi hrauinak thotho a si. Nunau ih lungkim le kim lo cu a thupi nawn lo. Cuih nunua kha tlaan ding in a tuah, a suak ter, kilkawitu kut sungin a tlaan tertu pawl kha hruaitu an si. Bum lemnak ruangih tlaan ternak cu peknak in bum lole ṭih ko in tuah ruangah tlaan ti pawl an tel.

Kum 16 tang nunau timi cu- sual tuahtu pa in ka hruai mi nunau hi kum 16 tang a si ti ka thei lo ruang ah ti’n ṭan a lak thei lo. Nunau ih pain hmang zoh in kum 16 a luan ko ti’n khal ti thei a si lo . Doctor pa in kum 16 a lan zo ati ti khal in ṭan lak thei a si lo. Hi bang thu ah doctor pawl ih zumnak men cu cohlan sak asilo.

Kilkhawitu kut sung ihsin hruainak silole bum lemnak in tlaan ter ti mi cu – thu pakhat ah kum 16 tang nunau pakhat nu le pa hnen ihsin a Ni ih inn ah thawng pit sung a va um. Cuih a Ni cu nunau nu hrangah amah kilkhawitu a si. A Ni kut sung in suak ko (tlaan ko) a tuahtu in dan vekin kilkhawitu kut sung in lak mi asilo tiah el thei a silo pei.

Kilkhawitu ih lungkimnak tel lo in timi cu Yazatatgyi pukmah 90 sungah pakhat khat cun, mai’h hrang sungnak a thleng ding ti a ṭih ruangah siseh, thu um dan a theih ngaingai lo ruangah siseh a lungkim sile, silole mibanglo siseh, rit theih a hmang ruangah siseh, lungkimnak ruangah a cang ding mi sia le tha a thei lo tu a sile cuvek lungkimnak cu Yazatatgyi pukmah pakhat khat sungih lungkimnak pek theinak thawn a bang lo ruangah a lungkim ti’n cohlang thei a silo.

Sual a tuah lai ah daan vek ih kilkhawitu in a lungkim lo, sual tuah hnu ah a lungkim sal a si khal le Upade in a lungkim pi thei nawn lo. A lang te kiltu (a par ih a Ni vek) ih lungkimnak khal ih tayawin cu a silo. Ziang ah tile voikhat hnih ah sual tuahtu pawl thawn a ṭang tlang thei ṭheu ruangah asi.

Curuangah casiartu ralring nasa aw. Mi hrangah ṭhatnak ka tuah sak na ti ko nan voikhat, voihnih ah cu Upade in a duh lo ṭheu.

Na ruahnak