Rabindranath Tagore

Home » Cahram » Rabindranath Tagore

By vcth on May 24, 2016.

Francis Cung Bik

Thuanthu sim thiamtu in thuanthu an sim tikah ngai a nuam ih a thlum cuang vekin sersiam mi pawl an mawi zia a phorhsuah theitu in calai thaimṭial thawn an phorh tikah a siar a nuam ih khawh theih a silo. Tagore tla cu sersiamnak pawl ih an mawi zia, man an neih zia a phorhusuah tu pawl lakah mawibik le fiangbik ih a phorhsuah theitu a si. Tagore cu calai lawng siloin awnmawi, ram thuhla, miphun thazang tharthawhnak ti pawl ah tla nasa zetin ṭan rak khuar tu a si. 1913 ah Calai lam in Noble laksawng tla a rak ngah. Togore cu India santhar Calai ih pa ti ih kawh mi tla a si.

Rabindranath Tagore

Rabindranath Tagore cu May 7, 1861, Calcutta ah milian zet innsungsang ihsin a suak. Debendranath Tagore le Sarada Devi teih fate 13 sungih a nuatabik a si. A nauhak lai ihsin a nu in a thih san. A pa cu sumdawng a si vekin khual a tlawng ringring. Curuangah Tagore cu an hnen-um pawl ih kutsung in a rak ṭhang lian. Tagore cu tlawngkai le cazir ti pawl cu a paih lo nasa. Kum 11 a si in a suahnak khua Calcutta cu tanta in a pa khaul tlawn a thlun. India ram pumpuluk an tlawng. Nisuahnak saklam India, Himalaya tlang hram an thlen tikah Saya (Rabi) pakhat thawn an tong aw. Tagore cu cui Saya pa cu a kom ngaih zet. A hnen ah fimnak a phunphun a rak zir. 1877 kum 16 a si ah a biazai hmaisabik a suah. 1878 ah London ah Upade zir dingin a feh nan 1880 ah degree ngah loin a tlung sal, a tlawng kai a ṭheh suak lo. 1883 Dec ah Mrinalini thawn an nei aw ih fate 5 an nei, an fate 2 cu an pitling man hlan ah an thi. 1890 ihsin Tagore cu inntlei a suak ih Shilaidaha (tuih Bangladesh ram) ah a vai. A nufa pawl in an thlun. An leiram thar ahcun an harsa zet. Asinan hi hmun ah Tagore cu a ca lakih a hminthang bik mi Galapguchchha thuanthu 84 le Cabu pi pathum a ngan suak. A cangan mi pawl cu Bengali pawl ih nunphung, khawte nuntu khawsak daan tete a ngan tam.

1891 ihsin Shilaidaha cu a suahsan ih Santiniketan (Calcutta saklam peng 150) ah an cer aw. 1905 ah a pa in a thih san ih ro a co mi pawl thawn Santiniketan ah Cazirnak, thlacamnak, cazohnak, cabu inn le hmuandum pawl a tuah. A cangan mi pawl cu Bangali pawl hnen lawng ah silo in miphun dang le leitlun pi in an uar vivo. Nov 14, 1913 ah 1913 kum hrang calai Nobel laksawng ngahtu a si ti an than. Asia mi ah a hmaisabik Nobel laksawng ngah tu a si.

1878-1932 karlak ah Tagore cu ram 35 lenglo a tlawng. A tlawnnak kipah a calai, ram thuhla a ruah daan pawl cu mi a hlawm phah vivo. 1912 ah a ca miring ca ih leh mi nam ding in England ah a feh. Mirang biazai pu a si mi William Butler Yeats in thuhmai hruai a ngan sak. 1916 May ihsin 1917 April tiang USA le Japan ah calai thawn a pehpar aw mi zirhtu ah an sawm. Leitlun khawza ramkip ah zirhtu, thuron khawmnak (seminar) tipawl ah an sawm ringring. A khual tlawnnak ah Albert Einstein, Henri Bergson, Robert Frost, Thomas Mannn, George Bernard Shaw ti pawl thawn tonkhawmnak le thurel tlangnak tla an nei. 1927 ah Southeast Asia ah tla a tlawng. A netabik a khual tlawnnak cu 1932 Iraq le 1933 Ceylon ah a si.

Tagore ih ca ngan mi pawl cu India thuruah daan diktak le Hindu biaknak (Upanisad) thuruah daan hram ṭoh ih ngan mi asi. Tagore ih rauhnak ah India nunphung le calai cu a tawpnak ah a re lo ih Mirang nunphung thawn kom khawm a tum. Nisuah le nitlak ruahnak a kom khawm. Kum zabi 21 ih globalization kan ti rero mi cu Tagore ih lung sungah a rak kheu zo.

Tagore in bulpak thianhlimnak ti cu thupi zetin a ruat. Thianhlimnak ti tikah thinlung thianhlimnak ihsin nuncen ziaza ah ti kha nasa zetin a feh pi. A thianghlim mi lungthin cu man nei mi a si, tang a dor, a nun a nem, thudik thuhman a hawl ringring. Cui a thianghlim mi lungthin cu Pathian hnen ihsin a ra mi a si. Cutiih a ruahnak cu biaknak le calai lawng ah siloin ram thuhla lamah tla thil thupi zet a rak si. Mahatma Gandhi ih ruahnak thawn tla tam zet an bang aw ih amah Tagore tla Gandhi ih cangvaihnak tha a petu pakhat a si.

Tagore ih ngan mi ca pawl a tam sawn cu Bengali in asinan miring in tla amah ten a let sal. A kum 70 a ti hnu in zuk tla a suai. Hla tla fing 100 leng lo a phuah. “Tagore kan Bengali ih sui lukhuh” ti in Bangladesh ih rampi hla (national anthem) ah an sunloih. Tagore cu Aug 7, 1941 ah leitlun a suah san ta. A thih hlan nazi 1 ah a netabik biazai pakhat te a ngan ta, nan a ṭheh suak lo.

Nitlaknak ram pawl in hriamhrei le thazang thawn leitlun nam nuai an tum rero lai ah Tagore cu Calai thiamṭial thawn ṭanṭhat a rak khuar. Bengali miphun le India ram lawng a cawisang siloin Asia ram, Asia mi pawl in cawi sang thluh. A ruahnak, a hnaṭuannak pawl tla cu tu ni tiang zoh a nuam, siar a nuam ih man a nei ringring lai. Leitlun san deng tiang man a nei ringring ding.

Na ruahnak

One Response to Rabindranath Tagore

  1. Anonymous   January 4, 2010 at 7:13 pm

    jhuhuhuh