VCTH le Salai BA Thang suhtonnak

Home » Interview » VCTH le Salai BA Thang suhtonnak

By vcth on January 4, 2016.

 

BA Thang

VCTH in 2016 kum thar cibai kan lo buk. VCTH a lengtu nan zaten parah Pathian ih diahnak, duhdawtnak le thluasuah a phunphun nan tlun ah leng hram seh tiah thlaza kan cam. VCTH in 2016 ah thazang thar thawn mipi hrangih a tha hnem sinsin mi si ding kan zuam. Thazang thar thawn ke kan kar thoknak ah Chin mino lakih kan rinsan mi RFA Chin Program le DVB Chin program tuanvo laktu Salai BA Thang thawn suhtonnak in kan rak thok ding.

VCTH – Na thuhla tawi in sim thei pei maw?

BA- Ka Hmin ngai cu- Salai Bawi Aung Thang a si. Kapa cu Salai Ram Ling Hmung a si ih, Ka nu cu- Mai Hling Za Lam (Kuki mi) a si. Falam Khua ah ka suak ih Rangoon ah ka thanglian.

VCTH- Media lam na rak tel thok vivo dan in sim thei pei maw?

BA- Ka Pa siseh, Kapu (Kapa ih pa) siseh calai lam ah hlawhtlingtu, mi nih thei zetmi an rak si. Ca siar kha cu- kapa nih kan nauhak lai ihsin zarhtin suak shwe thway tivek, Tayza tivek pawl in lei sak ringring ih kapa a rak tlung le kan lawngawk theu.

Asinan, nauhak lai ihsin ka thinlung sungah a rak ummi cu- Calai lam thawn pehparmi zianghman ka tuah lo ding. Ka tuan lo ding timi a si. Ka nau le pawl Essay ngan zuamnak tivek ah an tel. Laksawng an ngah. Kei tla tel thei ka sinan, ka tel duh lo lawlaw.

Hmaisabik cahram ka nganmi hi- Thailand ka um lai ah- Nationalities Youth-Forum (NY-Forum) timi tlangparmi mino pawlkom pi ih suahmi journal ah a si. Chin mino hmin in cangan ding in sawm tikah elsiang lo in ka rak ngan thok. Cunah, ka penname B.A Thang timi a rak hrinsuak mi a si.

Cumi hnu ah- Europe lam ah ka rak thleng ih, hinah um theinak ka rak dil. Asylum diltu pawl umnak inn ah ka um tikah- tuah ding le zianghman um lo ih, ka caan pawl hi khatin cem lo dingin, ka thluak hi hnatuan peknak ah pakhat khat ka tuah tul tiah ka ruat thok. Cunah, www.vcth.net ah ka rualpa Falammy pa (Francis Cungbik) ih sawmnak in ca ngan ka thok vivo. Laica thiam lo tak pawl in rem bawm nasa ih cutin ka tel thok vivo.

Asylum dil hi- midang hnakin ka rak rei cuang. Ka remcang lo nasa. Cutin a rei vivo tikah- Calai lam ah ka um rei vivo ih maltete ka paih vivo. Cutin, Chin World Media rak tuahtu- U Piang (Salai Sen Hngilh Piang) thawn kan thei vivo ih- Chin World ah malte ka bawm thok. A nih cu rei lo ah in cawl san ih keimah in Chin World cu ka pehzom vivo. A tu ah- Chin World Media cu- Chin Media lakah a hmaisabik ramsungah register ngahmi a si. Cun, International Media Conference pi pahnih ah Penalist ah tel thei le Germany ih Global Media Forum ah tla telsuak ngah a si zo. Pathian thluasuah rori a si.

Europe ah Asylum ka dilmi olte ka rak ngah sehla- B.A Thang timi a hrinsuak lo ding tiah ka ruat ngah sal. Pathian hi khawkhannak a nei cia rengreng a si ding tin ka zum.

VCTH – RFA Chin promgram tuanvo na rak lak daan le tuanvo na lak thu RFA Chin program thuhla in sim thei pei maw?

BA- RFA Chin Program thuanthu hi ka theidan ah- hmaisabik tuanvo laktu hi Benhur Lyzo le Delhi I Chin mino pawl an si. Cumi hnu ah- Khonuntung Media in an kai. Khonuntung Media hmin taang in- Salai Peter Lian No, cun, Salai Jesse te pawl nih tuanvo an lak.

Kei kha cu kum 2014 March 1st week in ka kai thok. Kum 2013 December thla ah Falam ka tlung lai ah- Salai Jesse nih RFA lam in Chin Program hi midang hnen ap an duh thlang vek a si ih, nangmah nih apply rak tuah aw in ti. Aw ka rak ti nan, ka rak hniglh. Cun, 2014 January ah Europe lam ka thleng sal ih, Jesse in February cem tiang lawng kan tuan thei ding a si ih, apply rak tuah aw in ti lala. Asinan, ziangtin apply ding le ka thei lo. Application form le um fawnlo.

Culai ah- RFA Chin Program hi tuanvo in laaksak thei pei maw? Tin RFA lam ihsin ca in rak kuat. Cutin keimah hmin in ka cohlang. Asinan, hitawk Europe ah integration lam focus ka duh thawn- ka rual- Cung Nung kha nangmah tuan aw. Ka lo bawm ding ka ti. Aw a ti lawk nan, a ngam sal lo ih keimah in ka kai ih, Mai Sui Cer Chin le Salai Biak Tin Cung le thawn kan tuan thok. Ramsung lam ah minung zianghmuah in an ngai theu timi hi theih a har zet nan, kan ram a rak tha lo tikah- ramleng media hi mipi nih an ngai tambik cu a si. Kan rak ngai. A tha zet tivek feedback pawl cu kan ngah theu ih lungawi a um zet. RFA Chin Language TV tla zarhtin suah asinan, ramsung ihsin zoh thei ding cu- satellite pakhat nei tul vek a si. Facebook le Youtube lam in cu kan thlah ringring ko.

VCTH – DVB Chin program thuhla le ziangtin nan thok ti in sim thei pei maw?

DVB cu RFA vekin keimah kha direct contact mi a si lo. DVB thawn contract tuahmi hi Burma News International (BNI) timi Tlangparmi Media 13 telmi Pawlkom thawn a si. Himi BNI ah Chin Media pa 2 a simi Khonuntung le Chin World kan tel. Chin Program hi Khonuntung le kanmah in zarhkhat veve kan lak. Khonuntung kha cu Hakha tong in an suah. In-charge tu ding pawl kha Bangkok le Chiangmai ah tintan voi 3-4 lai an pek theu. Matupi pengmi Salai Kyaw Moe kha tuanvo kan pek ih a va kai theu.

Keikha a hmaisa ah RFA lam ka neh lo pang ding ka phang thawn zo tuanvo pek ding tin ka rak ruat thiam lo. Culai ah- Mindat lam pawl in Cho-tong in suah an duh ih- in dil. Aw, suah ko uh. Ziang nan bang timi kan zoh hrih pei kan ti. Asinan, kan thok ngai zik ah- an ngam sal lo a si ding. Kan ti thei lo ding tin an cancel sal. Ni 2 duh ah siih, emergency in Matu kan naunu pakhat nih in zuk sak. Kan suahmi 1st issue hi Laizo le Matu tong in a si. Cun, Bangkok le Chiangmai ah tintan a va kai mi kan rualpa kha a neh ngai lole a thiam lemlo tikah- keimah in ka laak sal.

Battle Creek, USA ih Mai Van Sui Hnem in thuphuangtu tuan dingin in cohlang ih Salai Bawi Lal, Salai Biak Tin Cung le Salai Albert Humpi pawl thawn Battle Creek ihsin an zuk mi a si. An parah ka lungawi zet. Mai Hnem2 tla cu a tlawngca thawn a buai zet theu nan, tuni tiang the best quality thawn in buaipi ih lungawi um nasa.Thazang pek le a siangtu a nu le pa pawl parah tla kan lung a awi zet. Salai Bawi Lal tla a tlawngca thawn buai tuk cingin in tanpi ih lungawi um zet.

Ziangah tile in taanpi dan hi a mak ka ti zet ih a si. DVB lam ihsin laptop pakhat le video camera pakhat kan ngah nan, himi pawl hi Rangon lam ah an tul sawn ding ruangah- nan hmang dingmi video camera tla a dang tulmi tla nanmah ten nan hawl tul ding ee tin ka rak ti mi a si. Cu tiangtiang in taan an lak mi a si.

VCTH – Chin tongih media thupi zetmi 2 a simi RFA le DVB tuanvo lak na siih na tonmi harsatnak pawl tla thei kan duh. Cun, ziang tik caah, ziang vekin organize na tuah.

BA- Zung pakhat ah umtlang, totlang in tuanmi si lo tikah- remcang lonak tete cu a rak um phah ko. Asinan, tuni tiang ka tuanpi pawl in disappointment in tuahmi ka tong hrih lo. Smart le Serious person pawl lawng ka rak tong ngah ih lungawi a um nasa.

In-charge tuantu lam ihsin thei a tulmi cu- “Person A” hi ziang vek a si. Zianghmuah caan pek a tul theu ding. Ziangtin ka bawm tul ding? Ziangtin ka tuah sak le ka duhmi quality ka ngah thei ding timi hi a si bik ko. Tikcucaan bangaw lo mi kan si tikah- People Management, Time-Management hi a thupi zet. Culole cu- tikcucaan punghman te suah thei ding cu a ol lo nasa ding. Program Management lam tla a thupi nasa. “Program A” hi target ah ret in a remcang lonak pakhat khat um veten, “Program B” hi ruat cia a tul. Himi Time Management, People Management le Program Management hi RFA le DVB Program pa 3 tuannak in ka zir ngah vemi thil pakhat tla a si.

VCTH – Chin Media tla tam tak a um zo ih, Chin Media pawl parah na hmu dan le ruahnak na pek duhmi teh ziang a um?

BA- Chin Media pawl a tam zet. Nan, a zate tluk hi Amateur dinhmun in an si phah ih tu an tuanmi pawl hi an tawk zet tin ka hmu ko. Cutin sim ding ciamco ka thei lo. Thazang pek lam kha cu- keimah hna ka tuan dan lawng ka sim thiam ve ding a bang.

Chin mi thawn pehparmi ni thupi pawl le Upat rinsantlak Chin upa pawl ih suahni siseh, an taansanni pawl hi thate in list ka tuah theu. Cule- Chinram thawn pehpar in siseh, Chin mi ramkhel thuhla um dan pawl hi deep takin thei lo hmanah tawkfang cu thei ngai a tul. Controversial thuhla pawl cu one-sided lawng silo in information ngah thei zatin theithei sehla- kan tuan tikah sual a mal deuh men ding a bang.

Cun, kan network hi expand a tul. Kanmah pengram hrawng lawngah um lo in rualpi le theithiam mi nei dingin tuah a tul in ka hmu. Himi na hnen in ka duh. In rak tuah sak aw tiah sim thei ding tiangin nel thei le a tha zet. Nan, minih use mi tool si lo ding cu a tul ve lala.  Cun, pakhat le pakhat huat awknak, nu le pa thleidannak tivek pawl hi cu taarlang lo lawlaw le a tha in ka hmu. Ziang kan sim khalle- Chinmi pakhat le pakhat duhawt ding le lungrual ding hi kan target si ter thei sehla.

Cun, hna kan tuan tikah- serious takin tuan cu a tul ve zet. Volunteer a si pam ti nan, professionalism kan nei cu a tul ve zet.Cun, Program pakhat khat kan suah le khami program hi ka ei-pi, ka it pi theu. Example- Salai Tawna program kan suah ding si ta bang sehla, khami zarh cu a thu lawnglawng ka ruat. A hla lawnglawng ka ngai. Bus-to phah, Train to phah tla a hla ngai phah in a thu ka ruat. Hipa hi ziang vek minung a si. Hipa ih a danglam hleicenak hi ziang a si. Ziangmi si kan hightlight ding timi kha ruat nasa tul. Cumi process kha thate kan tuah suak le Program a suak tikah- a nung, zoh a nuam deuh theu. Cutin Program pawl a nung le excite um lawngah- team-member pawl tla tha an tho ding ih, thangphawk ciamco a tul lo ding ka zum.

VCTH- A tu vekin tikcucaan in pek ih kan lung a awi.

BA- Kei khal ka lung a awi.

 

Na ruahnak