Zuam Sin Uh

Home » Cahram » Zuam Sin Uh

By vcth on September 29, 2010.

Francis Cung Bik

Mual in liam san zo tu kan uu Salai Thang Za Mang ih hla kan theih ringring mi cu “Zuam sin uh ṭhangthar nonawn leng le val” ti si. An tiṭheu bang in ram le miphun ih hmailam ṭhansonak cu tusan mino pawl ih liang ah a um an ti. A dik ko ding. Ziangkhal lole mino ti hi mi thupi zet kan si. Kanmah bulpak nun ah hman no lai caan ti hi a thupi zet. Cu vekin kiang le kap, khua le ram, kawhhran hrangah tla mino ti cu a thupi ve zet. Cui a thupi zet mi kan Chin mino pawl ziang kan tuah ih, a ra ding mi thiasun hrangah ziang kan tim tuah? Cuti timtuahnak ziang cuca kan nei lo ahcun nisuak nitlak zoh in cutin kan caan a herliam rero men ding.

Tulai kan santiluan ruangah kan Chinmi pawl leitlun khuaza kipah kan thleng. Lungawi a um zet, cu vekin kan ṭuanvo a um ve. Khah! ṭuanvo ka ti tikah tumtuk in ruat hlah aw. Na kiang nai te ih a um mi kha ka sim duhmi si. Leitlun khuaza kip ih um kan Chinmi a tam sawn (Ramsung ramleng) cu thazang thawn pumcawm aw kan si. Fimthiamnak, Company Staffs, Cozah hnaṭuan, bawi ti vek kan um lem lo. Thazang ih hnaṭuan lo pawl tla a tam sawn cu Chinmi pawlkom thawn pehpar aw mi zung le kawhhran ti vek ih ṭuan a si deuh in ka thei. International level in a tlan theitu cu kan um lo, Biaknak lam ah cu pakhat hnih cu an um men ding nan Secular, Business, IT lam ti vek ah cu um lo lawlaw ti theih a si. Leiba le phar, thuh a theih lo an ti bang in thuh le pheh ding a um lo. Cucu kan dinhmun a si.

Leitlun khuaza kip ih thlen hi ṭhanso a si maw? Thu ka sut aw! Si……. tourist ih leng le vak ih thleng kan si ah cu ṭhanso ti thei a si men ding. Cuti cu kan si lem lo hmang ti aw! Thupi zet ih ruahnak bur ka duhmi cu kan kiang le kap, mi bangran ding in zuam kan tum maw? hi kan dinhmun kan di a riam aw ko maw? ṭhanso ka duh- si le ziang ka tuah? Ziang pawl kan zuam ding? thu lehnak cu a phunphun in a um ko ding.

A thar ih thok ih zir dingin cu a ol nawn lo men ding. Asinan zirnak ti mi cu na thlauthla thei lo.
1. Theihkauhnak- Theihkauhnak kan update aw ringring a ṭul. Leitlun, kan kiangkap ah ziang a cang ti thei hi tusan ahcun thil mak cu a si lo. Nan mi theih mi na thei ve lo si ah cu thil poimawh a si. General Knowledge kan update aw a ṭul.

2. Cangan, casiar kan teimak a ṭul. Cangan le casair lo cun ca pipa thei ding a ol lo. Field pakhat khat ah nasa nawn in na zuam duh sile tla cu general knowledge cu a tawk nawn lo. Cui kan thiehnak kan ruahnak pawl cu calai thiamṭial thawn maw ṭhingṭheng in kan suah thei sal a ṭul.

3. Information Technology ah tawk fang cu ka ti thei a ṭul. Facebook, email, Chatting ka thiam ti fang cu a tawk lo ding. Kan san cu a ṭhangso vivo ko ding. IT le a ṭumsuk lem lo ding. Hih IT na nel lo le hih Fimthiamnak ah a tawk le zawn na ti thei lo ah cu ol lo si ko.

4. Hihi na hrangah a thupi maw cu thei hlah, ṭong thiam-ṭong thiam ka ti tikah linguist le language lam sawn silo in skill of speech and talk sawn ka ti duhmi a si. Mi hip ding khop ih ṭong thiam ding in cu language skill tla cu na nei a ṭul thotho fawn. Ram hruaitu, Biaknak hruaitu si ding hi cu hi ṭoongthiamnak um lo in cu a ol lo. Mi hip thei lo bembem ram uktu le pastor si cu a kaih lo nasa ding. Cu vek ṭhiamṭhiam in pursum leilawnnak, kan hnaṭuannak ah tla hi ṭong thiamnak cu a thupi zet. Hih thil in mi na hip ding, rual na ngah ding cu le upatnak na co fawn ding. Curuangah fam cu Dale Carnegie ih “How to Win Friends and Influence People” a thupi ih minung tamtak in an lei, an hmang, ziang ah tile aungminnak sangka pakhat a si ti an thei fiang.

5. Nun cen, ziaza, Thialand um ka siih an ram sung um tu dan mal lai ka thei phah. Kawlram mi pawl hi in upat lem lo. Cuvek in Mizo ram ih kan um ah tla Burma ho in hei ti ve hngehnge. Malay ah teh ziang a bang? USA ah teh ziang a bang? A betbet ah mi ram ah hnaṭuan ding, kuli hlawh ding le kan ram harsa ruangah mi ram ah kan via ih an ram mi pawl hnak ih luar kai in nun tu khua kan sak caan a tam. Chiang Mai ah cu kan ram ihsin ra mi mihrek khat ṭawta zet in zuu ri le au keau tu tla a um. Cu vek zia le za in zohman nih in upat lo ding ih hlei ah kan ram le miphun mithmai a tlak ter. Mihrek khat an dingfelnak ruangah an boss te in a rinsan, ṭihzah upat mi rulpi tete tla ka nei. Na ziaza cu mi ih an hmuh thei mi an lo rinsannak thil a si.

In liam san zo tu kan uu Salai Thang Za Mang ih in sawm bang in “Zuam sin uh si” kan Chin mino pawl. Falam pawlkom, Chin pawlkom te lawng ih pawpi le Tlavang buam ngam vek ih um cu a tawk lo. Zuam uh si kan ti awk tik ah mi thiam mi thil zaten thiam ding ih forhfial awnak a si lo. Na bulpak nun le na kiang kap hrang ih a ṭhahnem mi thil pakhat khat suahpi ding tinak sawn a si. Cutin…….karkhat hnu karkhat kan Chin ram tla in cui na thei na par cu a tlan ve leh ding.

Na ruahnak