Zuksuai Thiampai’ Mitthli

Home » Nunthuleng » Zuksuai Thiampai’ Mitthli

By vcth on May 3, 2011.

Mero an zam, thuah sarih thuah riat  a thuahaw mi tlangsang tlunah, mero cumci hnuaiah a thuahthuah in tlangsang an mum. A va ṭhing riapri zik ve! Ṭilva le vanva ai-awn theih ding um lo. Dai ṭhepṭhep. Ziangmawtawk le hnahro ṭilawn a hung thang ṭhekṭho, ti ṭhepṭho ten. Zilthli nem hman tuar thei nawn lawn, pahbal mainak thazang  nei nawn ta lawn. An vanglai ih an rak kaihhnget mi, cui theipi haikung khalin kaihnget thei ve nawn lawn. Ti ṭhekṭho ten lei par an tla.

Camkhat te ah vanzuang varual a rualrual in an ra zuang khawm. Sawmawk rero ṭul rero lawn theipi kung par, an finkhawm aw. Zohmawi in duh an va nung so! Daihnem hnuaiah lungrual zetin zaihla  an rem. “Kutkai aw in khi vansang tiang” an chorus cu lung thlithlam thawn ka vun nolh ve, voi sarih riat lai. Ka tuar lunglen a har ka ti cuahco nan a mawi ka ti “cui thil umdan”. Ṭuan-awl sunih kan lo thlam sangka te’n, cuan rero in cuan rero hmanning, zoh khawh rual lo, zoh khawh thiam lawn. Ramhmun mawi le zai hlarem mawi, zunngaih tuar ding ṭuanvo nei bangin.

A mawi hluahhlo fing le tlang, hring dildel te’n zohkhawh rual lo. Ramro ramcar hnah hring no thawn an ceimawi aw sal. A mawi hluahhlo ka khua ka ram. Kan lo taw ih tupi tluanah tlang sang ram sang nang hleihluantu sersiam kutneh hmuah lakah an sem cuangsawm? Umlak aicun, cafung cahnah vaidip sungin “Rung suak hnik uh. Ram kan awi ding, kan ti kel ten. Ka pi’n in awn, manawl can ah zuksuai mai ding”. Nang, vokrawl suannak lai belpi khal um mai men hlah nang ka cabuai. “Na lu tung hnik na cal parah ramawih zaihla  ka hun bei ding!” Tluankhat, tluanhnih tlangtluan thuah sarih. Hnahkhat, hnahhnih hnahro ziangmaw zat. Pakhat, pahnih van zuang varual. Nan mawinak le famkimnak pawl cahnah tlunah vun ngan hnik kung. Nan danglamnak, cungcuangnak pawl cahnah tlunah vun rin hnik kung. Lungsung irhsuah ka sunmang thawn nan ziangkim hi cahnah parah vun culh hnik kung. Di a riam ee ! lo mi tlun cu, vun zoh kirsal ka zuk suai mi. Sullam a nei, duhsan a um, thu le hla tla ngankhum an si. A mawi hluahhlo ka zuksuai, ramawih zuksuai ka ram zuksuai….

Run inn ka tin, ka pi’n in lawm “Na thiam tuk aw, nang rori cu” ka lung a hmui tahṭhim rual lawn. “Cahnah hman khal ui deuh awla, na ni le kan cahsal leh kei cu” Hmundang lamhla ra suak cahnah hman ding a har. Hmanseh ka ṭul ka pi na thei. Na tawlrel thei. Cui thlathim zan, mitmen cing cun ih(it) a theih lo. Mitmen cing cun zuk suai ka cak. Ziangtik lehlam thlavang leh zan?

Thlathim  zan, ka pi sulhnu thuanthu nung thawn ro kan ling khawm. Um har a phen. Zunngaih a dem um a nuam deuh. Kawlpi lam leh tluangdang hla ih tlawng na kai lai, na siar mi le na zir mi fimthiamnak le na hngilh siang lo na nunthuleng, bezai, ṭawn ṭok, thuhla phunphun, catbang loin i vun mangpi. Vang lo zan neih mai ka duh. Ka hnihsuak le na hni siamsi, ka ṭahsuak le na hnih a suak. Aw ka pi, khawvel nehtu nutling ka pi, ka suahnak pi. Na vang lai ah kawl le vai lak, cozah hnakaih na nei ve nan na khua na ram na duhdawt le na ngainat ruangah zanthim hnuaiah kei i umpi. Na lunglennak ka hmu ban lo.  Ka lung na hnem. Kan khaw naunak tleirawl rual tla fim zirh na tim na man tawk le. Cawlhni sun tin, kan thlarau hrang rawl ṭha in fah kan ṭhanlennak. “Mawnaliza na ti mi kha, zo saw rak suai? Dawla (Dollar) siar cawk lo man a nei na ti mi cu ziang ti ai saw?” Hmuh ve ka cang, cui zuk nung cu! “Nan tonawk le a lo hnih san ve leh kem? Nang cu na hnihsan siamso ding si khawh”. Ka ihkhun lu zuksuai tompi, paisa thawn teh thleng theih an si leh kem?  Lo suh ka duh. Zan ih a cu!

Kan khaw tleirawl fimzir hrekkhat, Rengngun (Yangon) lamin “Calai” an ti. An thlen veten cabu an zuar, suakthuan hnenah cazual an zem. Nang cu na phun ti ka pi “Suncaw funnak ah mivekih na hman le ka lo vaw ding, na thei maw” Ka pi na phun ciar. Mino hruaitu Salai Thangte, “a e i o u aw” nauhak in zirh. Calai caṭial thiam ka duh ve. Zantin in zirh mi hlei thiam tiang, ka pi thu na thiam.

Ka ni le hnenin cahnah thlen ni, ram mawi tlang sang, na thuanthu le kan sulhnu tla tluankhat hnu tluankhat ka rin. Kan khaw thuanthu thukhat hnu thukhat ka ngan. Hmuhton kan khaw nundan cahnah parah nunkhat hnu nunkhat ka cuangter. Kan lo thlawh le sum hawldan khal cahnah parah ka thiam tawk ten. Na ihkhun lu cahnah tompi a tum sinsin a nini in. Siartu nei lo ka caṭial cu nang cun na siar, nin ni um lawn. I sim mi le i ruah mi tla na siarsal le na hnih a suak. Nang na hnih cun ka thin a nuam. “Na thiam tuk lala nang rori cu” ka pi na anka thlum. “Hitin male nuntu khawsakdan hi mai calai rori thawn ceimawi, tuahmawi ringring mai ding” Kei cun ka ruat ka thei tawk ten Caṭial bu thawn sumsaw hawl teh a theih lo sawm? Lo suh ka duh, na ih a hmu.

Inleng mikhual kan neih tinten zuksuai cahnah caṭial tom tla phawrhsuah thluh in nang na uangaw. “Ka tupa Tlir Hnin in mawnawl canih zuksuai  hlirte”. Hmanseh mi’n an lo hnihsan keimai ruangah. Kan pupai’ salurawp, Fala rual lo an thlawh lai, Theipi kung le Vok te rual, Ka u tei nupa kutsih lai, Ka ni tei sungkim zuk pawl le siarcawk loin ka rak suai mi, na uanawknak hlir ah na hmang. Miin ziangah an siar lo nan, na hni siamsi ti ka pi. Culawng si lawn ka caṭial mi siarcawk lo cahnah tawmhlawm, duhawnak ah na hmang thotho. Siar zuam loin an lo tlunsan. Hmanseh, na mithmai a pan. “Hmun dang ram dang canganthiam le zuksuaithiam cun paisa eicawk lawn an hlawh hokhaw” ti hi tha i peknak ti ka pi. Ceimawi mi zuksuai le tuahṭhat mi caṭial cu zianghrang ah so an hman bik? Ka pi lo suh leh ka duh.

Thla eng zankhat kan khaw lu ah, ram aih bezai hla rem phah le ṭimzan lai tiang zanthim hnuai ah kan khua ka zuk, ka ram ka aih. Ruah ban lo pi’n au-aw a thang. Ṭahaw ka thei ka hna khatin. Mangṭha ti hman i ti ta lo. Ihkhun parah zau huahhi lawn, cahnah hnahkhat na hum ka hmu, na kut sungah. Ziang ha ka pi? Ka rak suai mi nangmai zuk le, a dunglam ah na caṭial tawi “Sunlawih kan thiam lo a si lo pi, Lorian ṭuan ruangah kan sunsak thei lo sisiCeimawi, tuahṭhat nunnawmnak cun khapkhat pumpi a cawm lo pi”. Cuvial cun maw, na duhtawk mai? Lo suh ding dang khal ka nei dang lo. Famkim lonak hi leitlun ah ka hrang na rak famkim tuk sisi. Zuksuai calai na cawisan mi ka thih tiang in ka run bei ding. “Lorian tuan phah  zuksuai  cat’ial  i awn leh kem? Maw ka pi?”

Mawnaliza Bang Na Hni.


Na ruahnak